السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

88

تفسير الميزان ( فارسي )

بيش نيستم ، با اين حال چكار كنم اگر همه مردم بر سرم بريزند ؟ ! در جوابش اين آيه نازل شد : * ( « وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَه » ) * « 1 » . و در همين كتاب از حسن نقل مىكند كه گفته است : رسول اللَّه ( ص ) فرمود : خداى تعالى مرا به رسالت خود مبعوث فرمود و من از اين موضوع نگران شدم ، چون ميدانستم مردم مرا تكذيب خواهند كرد ، خداى تعالى مرا در صورتى كه كوتاهى كنم به عذاب خود تهديد فرمود ، و اين آيه را فرو فرستاد : * ( « يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ » ) * . « 2 » مؤلف : اين دو روايت از نظر اينكه در آنها قطع و ارسال هست ، يعنى همه آن نقل نشده و سندش هم اسقاط شده از اين جهت مانند روايت قبلى غير قابل اعتمادند و نظير اين دو روايت در بى اعتبارى و تشويش ، بعضى از رواياتى است كه مىگويد رسول اللَّه ( ص ) همواره كسانى را به حفاظت و حراست خود مىگماشت ، تا آنكه اين آيه نازل شد و حضرت نگهبانان خود را مرخص نمود ، و فرمود : خدا وعده داده مرا حفظ كند ، ديگر حاجت به حراست كسى ندارم . در تفسير المنار است كه مفسرينى كه تفسيرشان به روايت است و همچنين ناقلين اخبار مانند ترمذى و ابو شيخ و حاكم و ابو نعيم و بيهقى و طبرانى همگى از چند نفر از صحابه روايت كرده‌اند كه رسول اللَّه ( ص ) تا مدتى كه در مكه بود و اين آيه نازل نشده بود همواره كسانى را بر حراست و نگهبانى خود مىگماشت ، پس از آنكه اين آيه نازل شد آن حضرت نگهبانان خود را مرخص نمود ، و كسى كه در ميان نگهبانان آن حضرت از همه بيشتر اهتمام بر حراستش داشت ، ابو طالب بود ، و عباس هم آن جناب را حراست مىكرد . « 3 » و نيز در تفسير المنار است كه باز از رواياتى كه در اين باره نقل شده روايتى است كه از جابر و ابن عباس نقل شده كه رسول اللَّه ( ص ) همواره به وسيله اشخاصى حراست مىشده ، مخصوصا عمويش ابو طالب همه روزه اشخاصى را از بنى هاشم براى نگهبانيش همراهش مىگمارد ، تا آنكه اين آيه نازل شد و رسول اللَّه ( ص ) به عمويش گفت : عمو جان اينك خداى تعالى مرا از هر گزندى حفظ كرد ، ديگر حاجت ندارم به اينكه اشخاصى را به حراستم بگمارى . « 4 »

--> ( 1 ) در المنثور ج 2 ص 298 . ( 2 ) فتح القدير ، ج 2 ص 57 . ( 3 و 4 ) تفسير المنار ج 6 ص 473 .